140 №-дээх учаастактааҕы быыбар хамыыһыйатыгар

Бүлүү улууһун 34 быыбардыыр учаастактааҕы хамыыһыйалара кулун тутар 6 күнүттэн эппиэттээх үлэлэрин саҕалаатылар. Хамыыһыйалар сүрүн соруктарын толорууга – РФ Конституциятынан көрүллэр гражданнар быыбардыыр бырааптарын хааччыйыыга бэлэмнэр.

Хамыыһыйалар билигин туох үлэни ыыталларын билсэ, биһиги Бүлүү куоратыгар Н.И.Протопопова аатынан «Кэскил» оҕо интеллектуальнай-айар киинин дьиэтигэр үлэлиир 140 №-дээх учаастактааҕы быыбар хамыыһыйатыгар сырыттыбыт. Өр сылларга быыбар ситимигэр үлэлиир, участактааҕы быыбардыыр хамыыһыйалар биир уопуттаах, билиилээх салайааччыларыттан биирдэстэрэ, бэрэссэдээтэл Клавдия Иванованы көрсөн кэпсэттибит.

Урут быыбар хамыыһыйата 8 кылаастаах оскуола, кэлин ПТУ эргэ, тымныы дьиэтигэр үлэлиир эрдэҕинэ уустуктары көрсөрө. Билигин куорат ортотугар турар таас дьиэҕэ үлэлииргэ бары усулуобуйа барыта баар. Хамыыһыйа бэрэссэдээтэлэ дойдуга саамай суолталаах быыбар ситиһиилээхтик ыытылларыгар улуус, куорат дьаһалталара, «Кэскил» оҕо киинин салалтата быыбар сокуоннарын ирдэбиллэринэн барытынан бары хааччыйалларын, көмөлөһөллөрүн бэлиэтээтэ.

Клавдия Амбросьевна территориятааҕы быыбардыыр хамыыһыйа канцелярия табаардарынан, антисептигынан, истиэнэҕэ ыйанар быыбар туһунан информация матырыйаалларынан, көһөрүллэ сылдьар истиэндэнэн уо.д.а. хааччыйбытын, быыбары ситиһиилээхтик ыытарга төһүү күүс-көмө буоларын эмиэ аҕынна.

Росгвардия кулун тутар 14 күнүттэн быыбар ыытыллар учаастактарын күнүстэри-түүннэри манабылга ыллаҕынаТИК куорат учаастактааҕы хамыыһыйаларыгар быыбар бүлүтүөннэрин, мааркалары, быыбардааччылар испииһэктэрин биэриэҕэ.

140 №-дээх УИК билиҥҥитэ оҕо киинин бастакы мэндиэмэнин биир киэҥ хоһугар үлэлиир, буоларын курдук, куоластааһыны оҕо киинин киэҥ-куоҥ саалатыгар ыытыаҕа.

Биһиги хамыыһыйа сайабылыанньалары ылыы пууна (ППЗ) курдук үлэлии-хамсыы олороругар тиийдибит. Хамыыһыйа чилиэннэрэ Николай Федоров уонна Леонид Егоров быыбар күннэригэр атын сиргэ регистрациялаах, ол эрэн, Бүлүү куоратыгар 140 №-дээх учаастакка куоластыыр дьону «АРМ ППЗ» анал бырагыраамаҕа киллэрэллэр.

Хамыыһыйа бэрэссэдээтэлэ Клавдия Иванова быйылгы быыбарга үлэтин бу курдук билиһиннэрдэ.

«ИнформУИК» бырайыагынан олунньу 17 күнүттэн кулун тутар 7 күнүгэр диэри үс буолан ыаллары кэрийбиппит, 100 % сырыттыбыт. Биир эрэ дьиэҕэ кыайан киирбэтэхпитигэр, бырайыак сырыыбыт бырыһыанын көҕүрэппит.

Дьиэлэри кэрийэрбитигэр да уустук соҕус этэ, биһиги учаастакпытыгар «Хаарбах туруктаах дьиэлэртэн көһөрүү» бырагырааманан хабыллыбыттар элбэхтэр, сыччах, 6 улахан уопсай дьиэ баар.

Ааспыт быыбарга биһиэхэ 430 быыбардааччы испииһэккэ киирбитэ, итинтэн 56 % куоластаабытаБиһиги учаастакпытыгар уруккуттан Бүлүү куоратыгар, улууска регистрацията суох дьон кэлэн куоластыыллар.

Билигин сүрүн үлэбит кэлэр-барар дьонтон атын сиргэбиһиэхэ куоластыылларыгар сайабылыанньа ылыыта буолар. Биһиги учаастакпытыгар, Дьокуускайга, атын улуустарга куоластыыр быыбардааччылары компьютер «АРМ ППЗ» анал бырагырааматыгар киллэрэбит, сайабылыанньаларын ылабыт, докумуон биэрэбит, — диэн билиһиннэрдэ Клавдия Иванова.

Үлэ бэтэрээнэ Федора Мандарова Үгүлээккэ регистрациялаах (пропискалаах), куоракка олорбута ырааппыт. Ол иһин, дойду сүрүн быыбарыгар кыттаары 140 №-дээх учаастакка куоластыырын туһунан сайабылыанньатын хамыыһыйаҕа туттарда, регистрацияны ааста.

Николай Федоров быыбар ситимигэр уһуннук үлэлээбит хамыыһыйа биир тутаах, уопуттаах чилиэнэ буоларын, кини быыбардааччылары дьиэлэригэр куоластатыыга куруук сылдьарын, солбуллубат үлэһит буоларын, учаастагын дьонун барытын билэрин, эдэр үлэһиттэргэ күүс-көмө буоларын, сүбэ-ама биэрэрин хамыыһыйа бэрэссэдээтэлэ чорботон бэлиэтээтэ.

Ити курдук, 140 №-дээх учаастактааҕы быыбар хамыыһыйата суолталаах уонна билигин тыын боппуруоһу быһаарар үлэтин үгэнин кэмигэр сырыттыбыт.

Тоҕо диэтэргин, соторутааҕыта Үгүлээт уонна II Күүлэт нэһилиэктэрин баһылыктарын Октябрь Лукины уонна Юрий Спиридоновы көрсөрбөр, кинилэргэ регистрациялаах 100 тахсалыы киһи Дьокуускайга, Бүлүүгэ олороллорун ахтан, ол дьону хайдах куоластаталларын толкуйдуулларын ахтан ааспыттара.

Ол иһин, билигин учаастактааҕы быыбардыыр хамыыһыйалар РФ, Саха сирин атын куораттарыгар, улуустарга эбэтэр Бүлүү улууһун быыбардыыр учаастактарыгар куоластыыр дьонтон сайабылыанньаларын ылаллара, куоластыырга докумуоннары оҥороллоро сүрүн үлэлэрэ буолан турар. Хамыыһыйалар атын сиргэ олорор биир дойдулаахтарын булан, кэпсэтэн, быыбарга кытталларын ситиһэр сүрүн соруктарын толорууга үлэлэһэллэр.

Ааспыт күһүҥҥү быыбардарга Андрей Николаев салайааччылаах Хаҕын 170 №-дээх учаастактааҕы хамыыһыйатын чилиэннэрэ атын сиргэ олорор биир дойдулаахтарын барыларын кэриэтэ булан, сибээскэ тахсан, быыбарга кытталларын ситиспиттэрин бэлиэтиир тоҕоостоох. Быыбардааччылар 80 % кыттыыны ылбыттарын ахтыахха сөп.

Билигин хаалбыт кэмҥэ атын УИК-тар эмиэ итинник кэриҥнээхтик үлэлииллэрэ ирдэнэр. Ити үлэ тиһигин быспакка кулун тутар 11 күнүгэр диэри салҕаныа.

Быыбардааччылар ити этиллибит күҥҥэ диэри МФЦ-га, ТИК, УИК-га сайабылыанньаларын биэрэллэр. Олунньу ый, кулун тутар ый 7 күнүгэр диэри түмүк көрдөрөрүнэн, ТИК-ка 9, МФЦ-га 17 сайабылыанньа киирбит. УИК-тар үлэлиэхтэриттэн кинилэргэ быыбардааччылар тоҕо анньан тиийбиттэрэ хамыыһыйалар ыытар үлэлэрин бигэргэтэр. УИК-тарга икки күн иһигэр атын сиргэ, кинилэр учаастактарыгар куоластыырга барыта 62 сайабылыанньа киирдэ.

Дойду улахан суолталаах быыбарын сокуоннар ирдэбиллэрин тутуһан ситиһиилээхтик ыытыы былаас, быыбардыыр хамыыһыйалар сүрүн соруктара, онтон быыбардааччылар Конституциянан көрүллэр бырааптарын туһанан быыбар учаастактарыгар куоластыы тиийэллэрэ ытык иэстэрэ буолар.

Николай Куприянов.

Читайте дальше