Чинэкэ Үрүҥ Тунах ыһыаҕар ыалдьыттаатыбыт

Бэс ыйын 26-27 күннэригэр самаан сайын үгэннээн турдаҕына, оччотооҕу совхоз киинигэр Чинэкэҕэ, Саха чулуу уола Степан Аржаков төрөөбүтэ 125 үбүлүөйдээх сылыгар аналлаах ыһыах буолан ааста. Кини аатын сүкпүт аатырбыт совхоз, Өкүндү, Бөкчөҥөө,Чочу, Кыадаҥда уонна Чинэкэ нэһилиэктэриттэн  делегациялар, улуус салайааччылара, ыҥырыылаах ыалдьыттар ыһыах аһыллыытыгар кыттыыны ыллыбыт.

Айылҕа барахсан анаабыт  алгыстаах күнэ үүннэ. Итиитинэн сырайда, сылааһынан угуттаата, сөрүүн тыалынан илбийдэ. Тэрээһин туох да наһаа үчүгэй, түһүлгэ толору киһи, олорор да сир суоҕун кэриэтэ. Оҕо — аймах аралдьыйара, көрөн саатыыра, хараҕа үөрэрэ туох суоҕуй.

Тэрээһин саҕаланыытыгар сахалыы таҥастаах мааны    далбардар хас биирдии  кэлбит ыалдьыты сып-сымнаҕас минньигэс үчэһэлээх этинэн, быырпаҕынан күндүлээтилэр.Үрдүк сыанаттан эҕэрдэ тыллар этилиннилэр, үлэ киһитин чиэстиир наҕараадалар, махтал суруктар үөрүүлээх  быһыыга-майгыга хаһаайыннарын буллулар. Нэһилиэк күүһүнэн кэнсиэри сэргээн көрдүбүт, талааннарын сөхтүбүт.

Сынньалаҥҥа толору аһынан тардыллыбыт  сандалы тула олорон аһаатыбыт.Саха санаабыта барыта баар.Оһуобай.Үлэ бөҕөтүн үлэлээбит аҕа саастаах көлүөнэ дьоннорбут, үөлээннээхтэрбит, салайааччыларбыт ахтыыларын истэн эдэр сааспын, үлэлээн ааспыт сылларбын ахтан-санаан кэллим.

70 сыллар ортолоругар  оскуоланы  бүтэрэн икки сыл ыанньыксыттаабытым. Аҕа саастаах эдьиий курдук эйэҕэс туруу үлэһит А.И. Егорова салайар звенотугар түбэһэн табыллан үлэлээбитим. В.П.Менкярова, Е.Н.Иванова, ааттара күлүккэ саспыт Дьуона кыыһа Маарыйа, Көстөкүүн кыыһа Балбаара, эдьиийдэрим В.П.Алексеева, М.Д.Верёвкина, Д.М. Петрова ыанньыксыттыыллара.

Иллээх-эйэлээх кэллэктиип дьүөгэбин С.М.Томская биһиккини үөрэ-көтө көрсүбүтэ.Ол курдук оскуоланы бииргэ бүтэрбит кыргыттар икки звенонан арахсыбыппыт.Иккис звенону  Р.И.Жендорусова салайбыта.Саас төрүөх  саҕана утуйар да  ууларын умнар барахсаттар этилэр. Көхтөөхтүк таһаарыылаахтык үлэлээбиппит, үлэ күөстүү оргуйара. Икки ыанньык, биир субай сүөһү турар хотоннорунан, ол кэмҥэ үгүспүт ыччаттар үлэлээбиппит.Субай хотонугар, сыыспат буоллахпына, Ф.Я.Фёдоров, Т.А.Фёдорова үлэлииллэрэ. Ол сыл Чочуга массыынанан ыаһын  аан бастаан үлэҕэ киирбитэ. Бостуукпут С.Г.Пахомов, хайа да балаһыанньаҕа санаатын  түһэрбэт, өрүү мап — маҥан и ырбаахылаах, этэн көрө-көрө күлэр убайбын умнубаппын. Аттыбытыгар Соц.үлэ геройа П.И.Протопопов ньирэй көрөрө. Кинилиин биир кэмҥэ кылгастык да буоллар алтыһан ааспыппынан киэн туттабын. Көрдөөх-күлүүлээх управляющай И.И.Сивцевы, отделение инженер — механига Н.И.Егоровы, бэтэринээрдэри эдэркээн Е.Е.Томскайы,  Е.А.Петрованы, Р.П.Протопованы, зоотехник А.А.Рудыҕы, биригэдьиир Д.Н.Гаврильеваны,  тэлиэгэлээх оҕуһунан икки хотон үүтүн тутан собуокка таһааччы  илиитигэр кыахтаах Е.С.Фёдорованы, хотон ис-тас үлэтигэр эҥкилэ суох  үлэлээбит бары үлэһиттэри истиҥник саныыбын, уйаҕастык ахтабын. Ийэм Е.И.Мякчегирова, аҕам М.Т.Иванов үйэлэригэр сүөһү үлэтиттэн илиилэрин араарбатах буоланнар түптэ буруота унаарар сайылыктаах кии сыттаах  ферма оҕотобун.Сэппэрээтэр тыаһыгар бигэнэн улааппыт киһиэхэ миэхэ хотон үлэтэ чэпчэки этэ. Икки сыл биллибэккэ ааһа охсубута…

Сүрэҕи  сылытар истиҥ  эйгэҕэ олорон, ахтылҕаҥҥа сиэтиллэн хаһан да  хатыламмат олоҕум биир сырдык кэрчигэр тиийэн , оччотооҕу икки хараҥаны ыпсарбыт, туруу үлэһит дьоннорбут мааны остуолларыгар олорсон ыалдьыттаан кэлбиттии сананан, билэр дьоннорбутун көрсөн астына дуоһуйа сынньанан кэллибит.

Нэһилиэкпит баһылыгар П.А.Догоюсовка уонна кини хамаандатыгар барыыны- кэлиини тэрийбиттэригэр , дойдубут уустук кэмигэр маннык норуот санаатын өрө көтөҕөр үрдүк таһымҥа ыытыллыбыт үбүлүөйдээх ыһыаҕы тэрийбит, сүүрбүт-көппүт Чинэкэ нэһилиэгин олохтоохторугар, туһааннаах тэрилтэлэргэ барҕа махтал буолуохтун.Туппуккут тупса, санаабыккыт   сатана, ылсыбыккыт ыпса турдун диэн алгыыбын.

Мария Буслаева.

Читайте дальше