Олунньу 14 күнүгэр Кыргыдай нэһилиэгэр төрөөбүт төрүт тыл уонна сурук-бичик күнүгэр аналлаах дэкээдэ чэрчитинэн, Кыргыдай нэһилиэгэ 385 cылыгар аналлаах көмүлүөк тула «Уран тыл умсулҕана, Айар тыл абылаҥа» диэн биир дойдулаахтарбыт айбыт хоһооннорунан поэзия дьоро киэһэтэ «Сырдык аартык» дьахтар кэмитиэтэ тэрийиитинэн үрдүк таһымҥа тэрилиннэ.
Бу кэрэ киэһэҕэ санаа көтөҕүллэн, айар эйгэни кэрэхсээччилэр мустан хотоҕостуу субуллар хоһооннору аахтыбыт, ырыа-тойук да дьиэрэйдэ, сайдам иэйии саҕылынна, сыккыс санаа тыргылынна.
Поэзия түһүлгэтин оскуола уонна олохтоох бибилэтиэкэрдэр Октябрина Семеновна Чыбыкова уонна Любовь Григорьевна Николаева олус бэркэ былааннаан ыыттылар. Алгыс үтүө тылларынан, чуораан чугдаарыйар тыаһынан ыалдьыттары ыраастааһынтан, алгыстаах алаадьыны амсайыыттан саҕаланна.
Бастакы түһүмэх, билигин суох, урукку кэмҥэ айан-тутан ааспыт, хомоҕой хоһоонноох биир дойдулаахтарбыт суруйан хаалларбыт хоһооннорун кэлбит ыалдьыттар ааҕан, ис хоһоонун истээччилэргэ тиэртилэр. Олус бэркэ табыллыбыт, урукку кэмҥэ «Мастаах» сопхуоска тырахтарыыһынан үлэлээбит Бүөтүр Уоһукап хоһоонноро кэрэхсэбиллээх буолан биэрдилэр. Технология учуутала Степанов И.П. бэтиэхэлээх хоһоону уобарастаан ааҕан ыалдьыттары сэргэхситтэ.
Биир дойдулаахпыт саха норуодунай бэйиэтэ М.Е.Тимофеев уонна эдэр сааһыгар олохтон туораабыт И.Е.Константинов ырыа буолбут хоһооннорун Николаева Л.Г. салайааччылаах «Туйаара» ансаамбыл истиҥник, иэйиилээхтик ыллаан дьоро киэһэни толору киэргэттилэр.
Иккис түһүмэх – аудио-бокс презентациятын билиһиннэрдэ А.С. Игнатьева.
Биир дойдулаахпыт, саха норуодунай бэйиэтэ, суруйааччы, тылбаасчыт, П.А.Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөй ырыатын ааптардарыттан биирдэстэрэ Михаил Елисеевич Тимофеев «Бастакы снайпер» кинигэтинэн Улуу Кыайыы 80 сылыгар анаан бырайыак былааннанан, аудио-бокс тахсыбыта. Сахалартан бастакы снайпер, дьоруойга тэҥнээх Д.А.Гуляев аата оскуолабытыгар иҥэриллибитэ оруобуна 20 сылыгар сөп түбэспит улахан үлэ. Түргэн соҕустук олоххо киирэн, оскуола директора Кучутов Н.Н. өйөөн, 50 экземпляр тахсыбыта. Аудио-бокс тахсыытыгар кыттыыны ыллылар: оскуола үөрэнээччилэрэ, билигин үлэлиир, урукку кэмҥэ үлэлээбит биир идэлээхтэрбит, аҕам саастаах педагогическай үлэ бэтэрээннэрэ. Бу улахан бырайыак ааптардарынан география, омук тылын учуутала А.С. Игнатьева, өр сылларга оҕо тэрилтэтин салайааччытынан үлэлээбит, билигин оскуола бибилэтиэкэрэ О.С. Чыбыкова буолаллар. Ону таһынан, оскуолабыт дьаралыгын, өрөгөйүн ырыатын ааптардарынан буолаллар. Бу көлүөнэттэн көлүөнэҕэ хаалар үйэлээх үлэни оҥорбут биир идэлээхтэрбитигэр махталбыт муҥура суох. Ону тэҥэ, Улуу Кыайыы бырааһынньыгар «Бастакы снайпер» кинигэҕэ олоҕуран оскуола үөрэнээччилэрэ, учууталлар кыттыылаах драматическай композиция туруоруллубута бар дьону сэргэхсиппитэ.
Үһүс түһүмэх, билигин да кэмиттэн кэмигэр хоһоон айар биир дойдулаахтарбыт хоһооннорун иһиттибит.
Бочуоттаах сынньалаҥҥа олорор А.П. Иванова – Айыына кэлэн айбыт хоһоонун бар дьоҥҥо бэлэхтээтэ. Ону таһынан, сиэнэ 11 үөрэнээччитэ Влад Иванов эбэтин хоһоонун доргуччу хоһоонноохтук ааҕан хабыллар ытыс тыаһынан доҕуһуолланна. Бэтэрээннэр Сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлэ Кырбасова П.Д. кинигэҕэ киирбит айымньыларыттан талан, ыалдьыттары тапталлаахтар күннэринэн эҕэрдэлээн туран, таптал туһунан хоһоонун анаата. М.Е.Осипова кэргэнэ Семен Николаевич айбыт хоһоонун ааҕан бар дьон биһирэбилин ылла. Семен Николаевич 30-ча хоһоонун мунньан кэлин кинигэ курдук таһаартарыам, диэн баҕа санаатын, инникигэ былаанын эттэ.
Бар дьон барыта билэр Михаил Тимофеев «Күһүҥҥү ырыа» ырыа буолбут хоһоонун бары дьиэрэччи ыллаатыбыт, дуоһуйууну ыллыбыт. Ыалдьыттар итии чэй иһэ-иһэ ирэ-хоро кэпсэттилэр, күннээҕи түбүктэн сынньанан киэһэни бэркэ атаардылар. Дьахтар кэмитиэтин салайааччыта Семенова Т.И., маннык айар эйгэ түһүлгэтин сыл аайы ыытыахха наада, диэн баҕа санаатын эттэ. Алгыс үтүө тылларынан, баҕа санаа кыымынан дьоро киэһэ түмүктэннэ.
Бу киэһэ ыытыллыбытын курдук, хомуһуннаах хоһоон киэһэлэрэ, айар куттаахтарбыт ырыалара-тойуктара, иһиллэр истиҥ эйгэлэрэ тэнийэ турдуннар. Сахалыы саҥа сайыннын, саха ырыата дьиэрэйдин!
Василиса Окоемова.