Тылгыныга «Омук оҕолоро-бары бииргэ» күрэхтэһии ыытылынна

Тылгынытааҕы «Түһүлгэ» сынньалаҥ киинин киэҥ уораҕайыгар Сомоҕолоһуу күнүн көрсө «Омук оҕолоро-бары бииргэ» диэн кыра саастаах оскуола оҕолоругар аналлаах олус үчүгэй, сонун, интэриэһинэй күрэхтэһии үрдүк таһымҥа ыытыллан, көрөөччүлэргэ умнуллубат дьоро киэһэ буолан ааста.

Кырачаан оҕолорбут олус да чаҕылхайдык кыттан, түбүк бөҕөнү көрсөн, төрөппүттэр таҥас бөҕө тигэн, оҕолорун сир симэҕин курдук сиэдэрэйдик симээбиттэр. Уопсайа сэттэ оҕо кыттыыны ылла.
Куоталаһыы алта түһүмэҕинэн ыытылынна. Бастакы түһүмэх «Өтөх төҥүргэстээх, дойду сурахтаах» диэн. Манна кыттааччылар талан ылбыт омуктарын таҥаһын кэтэн, омук устуоруйатын, итэҕэлин, үгэстэрин, төрүт аһын-үөлүн сиһилии билиһиннэрдилэр, кэпсээтилэр. Дьэ эрэ, ханнык омук оҕолоро кэлэн, дьоро киэһэбитин киэргэттилэр?

Егорова Айсаана башкир омугун туһунан сиһилии кэпсээтэ. Васильев Рома казах омуктарын итэҕэллэрин, абыычайдарын көрөөччүлэргэ билиһиннэрдэ. Поскачин Любомир сахалар тустарынан олус үчүгэйдик билиһиннэрдэ ,саха буоларынан киэн туттарын биллибит. Васильев Ваня улуу нуучча омугун кэпсээн көрөөччүлэргэ элбэҕи биллэрдэ. Прокопьев Айсар аата-ахсаана биллибэт кытай омугун лоп-бааччы саҥаран билиһиннэрдэ. Григорьев Родион грузиннар тустарынан кэпсээн элбэҕи биллибит. Егоров Эрсаан бурят омуктарын туһунан көрөөччүлэргэ кэпсээтэ. Оҕолор араас омуктар тустарынан кэпсииллэригэр проекторга видеопрезентациялары оҥорбуттара олус үчүгэй, хайдах эрэ күөх экран нөҥүө кэпсэнэр дойдуларга сылдьыбыт саҕа сананныбыт.
Иккис түһүмэхпит «Кустук араас өҥүнэн» диэн — талааны көрдөрүү. Бу түһүмэххэ кырачаан оҕолорбут талбыт омуктарын үҥкүүтүн үҥкүүлээн көрдөрдүлэр. Сөрү диэн сөхтүбүт-махтайдыбыт. Оҕолорбут олус да талааннаахтар эбит, таҥастара-саптара эчи дьэрэкээнин, кэрэтин . Хас биирдии хамсаныылара хатыламмат ураты, көрөөччүлэр тыыммакка да олорон сэттэ араас омук үҥкүүтүн биир тыынынан дуоһуйа көрдүбүт.
Үһүс түһүмэхпит «Киһи өйүнэн…». Манна хас биирдии кыттааччы остуолга сытар дойдулар былаахтарын талан ылар уонна ханнык дойду былааҕа буоларын доргуччу этиэхтээх. Кырачаан оҕолорбут дойдулар былаахтарын эндэппэккэ билэллэр эбит. Маладьыастар.
Төрдүс түһүмэхпит «Сөбүлүүр остуоруйам геройа» диэн. Манна кыттааччылар сөбүлүүр остуоруйаларыттан саамай таптыыр геройдарын таҥаһын кэтэн тахсан сыанаҕа көрдөрөллөр. Киһи хараҕа халтарыйар дьэрэкээн таҥастаах, оруобуна остуоруйа кинигэтиттэн түһэрэн ылбыт курдук геройдарын уобараһын арыйан, таҥнан-саптан муусука тыаһыгар доҕуһуоллатан хааман-сиимэн көрдөрдүлэр. Ол курдук олоҥхо бухатыырдара, абааһы бухатыыра,Султан , Билбэччэй, куба-сарыабына,тымныы оҕонньор биһиги кулууппутугар ыалдьыттаан аастылар. Бэһис түһүмэх саха омук оҕолорун төрүт оонньуутун, сылгы сиэлинэн оҥоһуллубут түү мээчигинэн «Таба бырах» диэн оонньуутун сыанаҕа оонньоотулар. Биэс мээчиги биирдии биирдии туос улахан ыаҕайа иһигэр таба быраҕыахтаахтар. Оҕолорбут барахсаттар үөрэ-көтө өбүгэлэрбит төрүт оонньууларын оонньоотулар. Манна кыраҕы харах, тобуллаҕас толкуй, таба быраҕыы туттуллар. Оҕолор биирдии, үстүү түү мээчиги киллэрэн үөрдүлэр. Бүтэһик алтыс түһүмэхпит «Бары бииргэ» -норуоттар доҕордоһууларын үҥкүүтүн үрдүк сыанаҕа үҥкүүлээтилэр. Инники кэскиллэрбит олус да үҥкүүһүттэр эбит. Дьэ, бу курдук алта түһүмэхтээх Сомоҕолоһуу күнүгэр аналлаах, кыра кылаас оҕолорун икки ардыларыгар ыытыллыбыт «Омук оҕолоро-бары бииргэ» диэн күрэхтэһиибит түмүктүүр чааһа тиийэн кэлбитин билбэккэ да хааллыбыт. Дьүүллүүр сүбэҕэ үлэлээтилэр: Григорьева В.В. — бэрэссэдээтэл, Дмитриева С.К, Матвеева Н.П.
Түмүк маннык буолла. Анал ааттары ыллылар:
«Кэскиллээх кыттааччы» -Прокопьев Айсар (Кытай омук), «Кыайыыга дьулуурдаах» -Егоров Эрсаан (Бурят омук), «Бастыҥ үҥкүүһүт» (Васильев Рома).
3 миэстэни- Поскачин Любомир, 2 миэстэни — Григорьев Родион, 1 миэстэни Васильев Ваня уонна «Кылаан кыайыылаах» анал ааты Егорова Айсаана ылан үөрүү-көтүү буоллулар. Бары кыттааччыларга дипломнары ,бириистэри туттардыбыт. Маны таһынан, уруулартан-аймахтартан, доҕоттортон -атастастартан кэрэ киэһэни бэлэхтээбит кырачаан оҕолорбутугар спонсорскай бириистэри бэлэхтээтибит. Оҕо-аймах кэрэ киэһэтин ылбаҕай ырыаларынан Оля Иванова, Ева Иванова, Лаура Алексеева, Дима Ердашев , «Күнчээн» оҕо үҥкүүтүн ансаамбылын үҥкүүһүт кыргыттара , «Көрдөөх Уоһук» диэн хоһоонунан кэрэчээн кыргыттар бөлөхтөрө киэргэттилэр. Тэрээһини «Түһүлгэ» сынньалаҥ киин уус-уран салайааччыта Марианна Иванова салайан ыытта.
Оҕолорун күрэхтэһиигэ тэрийбит, түбүк бөҕө буолбут күндү төрөппүттэрбитигэр тэрийээччилэр ааттарыттан махталбытын тиэрдэбит. Бииргэ үлэлиир кэллиэгэлэрбэр айымньылаах үлэҕитигэр ситиһиилэри, өссө да араас тэрээһиннэри ыыта туруҥ, бар дьон махталын ыла туруҥ диэн баҕа санаабын этэбин.
Күндү доҕоттор, барыбыт дьиэбит — Улуу, модун Арассыыйа -өссө күүскэ бөҕөргөөтүн, биһиги араас норуоттар доҕордоһуубутун, сомоҕолоһуубут, Ийэ дойдубутугар тапталбыт бигэ тирэх буолуоҕа. Сомоҕолоһуу күнэ- көлүөнэлэр ситимнэрэ буоларын оҕолорбутугар кыра эрдэхтэриттэн үөрэтэр биһиги ытыс иэспит буоларын умнумуоҕуҥ диэн ыҥырабын.

Виталина Григорьева.

Хаартыскаҕа Нина Матвеева түһэриилэрэ.

Читайте дальше