Арассыыйаҕа Норуот сомоҕолоһуута, Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр култуура, Сунтаар улууһугар Номох уонна сайдыы сылларын чэрчитинэн, Бүлүү бөлөх улуустарын икки ардыларыгар, үтүө үгэс буолбут тыыл, үлэ уонна Сэбилэниилээх Күүстэр, Быраабы араҥаччылыыр уорганнар бэтэрээннэрин, Герасим Алексеевич Солтуев аатынан 10-с төгүлүн ыытыллар үбүлүөйдээх зонатааҕы спортивнай спартакиадалара хоһооҥҥо хоһуллар, ырыаҕа ылланар “Олоҥхо дойдута Сунтаар” сиригэр-уотугар бэс ыйын 5-6 күннэригэр үрдүк таһымнаахтык буолан ааста.
Бүлүү хамааандатын бастаан Сиэйэ нэһилиэгин дьаһалтата, олохтоохторо алаадьылаах, кымыстаах чороонунан үөрэ-көтө көрүстүлэр.
Хаһан баҕарар буоларын курдук, спартакиада бэйэтэ туспа ураты суолталаах. Бэтэрээннэр спартакиадаларын суолтатын үрдэтэр сыалтан Бүлүү бөлөх түөрт улуустарын бэтэрээннэрин Сэбиэттэрин өйөбүллэринэн, сөбүлэҥнэринэн биир санааҕа кэлэн, былырыын биһиэхэ Бүлүү улууһугар ыытыллыбытыгар Бүлүү улууһун бэтэрээннэрин Сэбиэтин өр кэмҥэ салайбыт, өрөспүүбүлүкэҕэ үчүгэй үлэтинэн биллибит, бастакы спартакиаданы тэрийсибит, Бүлүү уонна Ньурба улуустарын бочуоттаах олохтооҕо, сэрии сылларын оҕото, ССРС уонна РСФСР норуотун үөрэҕириитин туйгуна Герасим Алексеевич Солтуев аата иҥэриллэн билигин кини аатынан күрэхтэһии тэриллэр буолла. Кини оҕолоро, аймахтара сырыы аайы улахан бириис туруораллара хайҕаллаах үгэс буолла.
Спартакиада аҕам саастаах дьоннорбут духуобунай, физическэй култуураны уонна спорду сайыннарар, тарҕатар, чөл олоххо угуйар, эдэр ыччакка холобур буолар сыаллаах ыытыллар. Күрэхтэһиигэ успуорт күүстээх бэтэрээннэрэ түмсэн улуустарын чиэһин көмүскээн, кыайыыга дьулуурдарын көрдөрүүлэрэ — бу улахан кыайыы. Манна успуорт бырааһынньыгын күрэхтэһиитигэр саамай көхтөөх, бочуоттаах аҕам саастаах көлүөнэ бэрэстэбиитэллэрэ биир санаанан сомоҕолоһуу, эйэлээх сынньалаҥ уонна доҕордоһуу бэлиэтин көрдөрдүлэр.
Сааһырбыт дьоҥҥо успуорт чэгиэн туругу, дьулууру, күүһү ирдиир дьарык буоларын бу спартакиада түмүгүттэн көрөбүт. Төһө да үп-харчы кырыымчыгын иһин, улуустар бары толору састааптаах хамаандалары аҕаланнар барыта 173 спортсмен- бэтэрээннэр балаһыанньа быһыытынан успуорт 13 көрүҥэр күрэхтэстилэр.
Уопсай тыҥааһыннаах күрэхтэһии түмүгүнэн Сунтаар улууһа 26 очколаах — бастакы миэстэ, Бүлүү улууһа 28 очколаах — иккис, Ньурба улууһа 36 очколаах — үһүс, Үөһээ Бүлүү улууһа 39 очколаах — төрдүс уонна Сунтаар иккис хамаандата 51 очколаах бэһис миэстэ буолла.
Спартакиада түмүгүн ырытан көрдөххө Бүлүү хамаандататыгар күрэхтэһии бастакы көрүҥэр дартс быраҕыыга И.П. Новиков уонна В.А.Народова бэркэ кыттаннар, утарыһааччыларын лаппа баһыйа тутан, бастакы миэстэни эрэллээхтик ылары ситистилэр. Остуол тенниһигэр А.С.Осипов уонна С.Н.Михайлова барыларын хотоннор бигэтик кыайан, бастакы миэстэни ылан, кыайыы өрөгөйүн аҕаллылар. Онтон волейболга С.А. Кириллин, В.А. Николаев, Н.Н. Саввинов, А.Д. Сергеев, Г.Е. Федорова, Р.Н. Нюрбинцева, С.А. Бубякина, Т.Е. Григорьева састааптаах хамаанда үчүгэйдик оонньоото, бэрт тыҥааһыннаах,эрийсиилээх киирсиигэ кыайыыга дьулуурдарын көрдөрөн, бастакы миэстэни ыллылар. Итинник дьоһуннаах бэлэҕи оҥордулар.
Салгыы успуорт атын көрүҥнэригэр саахымакка В.В. Романов, Ф.Ф. Николаев уонна Ю.С. Крылатова, бильярдка К.П. Будищев, Е.Т. Капитонов уонна С.А. Павлова састааптаах хамаандалар кытыннылар. Эстафетаҕа – Г.П. Борисов, А.В. Корякин, З.Н. Иванова уонна Т.Е. Григорьева састааптаах хамаанда 4х100м сүүрдүлэр. Дуобакка П.А. Скрябин, А.Н. Константинов уонна Т.С. Николаева хамаанданан оонньоотулар. Саанан ытыыга И.Е. Николаев уонна М.С. Догоюсова кииристилэр. Бары хамаандалар бэйэлэрин кыахтарын толору туһанан, үчүгэйдик кыттаннар, күрэхтэспит көрүҥнэригэр иккис миэстэни ыланнар уопсай түмүккэ наадалаах очкону биэрэннэр улахан ситиһии буолла.
Оҕунан ытыыга С.И. Бубякина уонна С.Н. Петров үһүс миэстэни ыланнар уопсай түмүккэ бэйэлэрин кылааттарын киллэрдилэр. Хаамыскаҕа-хабылыкка Г.Г. Иванов уонна Г.В. Николаева, городки быраҕыытыгар С.С. Иванов, Н.А. Гоголев, А.М. Николаева уонна А.Н. Лаврентьева састааптаах хамаанда уонна саҥа көрүҥҥэ — корнхол быраҕыыга Ф.Ф. Николаев уонна Г.Е. Федорова кытыннылар. Бу көрүҥнэргэ бары төрдүс миэстэ буоллулар. Бальнай үҥкүүгэ В.А. Тутукаров, К.Ф. Иванова дьон биһирэбилин ылан бастаатылар, ол эрээри бу көрүҥ зачекка киирбэт буолан, уопсай түмүккэ ааҕыллыбата. Бары хамаандалар бэйэлэрин кыахтарын толору туһанан үчүгэйдик кыттаннар, күрэхтэспит көрүҥнэригэр уопсай түмүккэ наадалаах очкону биэрэннэр, Бүлүү улууһун хамаандата иккис миэстэни ылары ситистибит.
Сунтаар улууһун бастакы хамаандата саанан ытыыга, эстафетаҕа, оҕунан ытыыга, городки быраҕыыга бастаата, теннис күрэҕэр иккис миэстэни ыллылар. Саахымакка, корнхол быраҕыыга — үһүс миэстэ, дуобакка, бильярд оонньуутугар төрдүс буоллулар.
Ньурба улууһа дуобакка, хабылыкка-хаамыскаҕа, корнхол быраҕыыга — бастакы миэстэ, оҕунан ытыыга — иккис миэстэ, дартс быраҕыыга, саанан ытыыга, эстафетаҕа, бильярд оонньуутугар — үһүс миэстэ, саахымакка, волейболга, остуол тенниһигэр бэһис миэстэни ыллылар.
Үөһээ Бүлүү улууһа саахымакка, бильярд оонньуутугар — бастакы миэстэ. Корнхолга — иккис миэстэ, дуобакка, хабылыкка-хаамыскаҕа, городки быраҕыыга — үһүс миэстэ, саанан ытыыга, волейболга, эстафетаҕа, остуол тенниһигэр — төрдүс миэстэ, дартс быраҕыыга, оҕунан ытыыга бэһис миэстэни ыллылар.
Сунтаар улууһун иккис хамаандата оҕунан ытыыга — иккис миэстэ, волейболга уонна остуол тенниһигэр — үһүс миэстэ, саахымакка, дартс быраҕыыга — төрдүс миэстэ, хабылыкка-хаамыскаҕа, саанан ытыыга, эстафетаҕа, бильярдка, городки уонна корнхол быраҕыыга бэһис миэстэни ыллылар.
Күрэхтэһии кэмигэр дуобакка, оҕунан ытыыга тахсыбыт өйдөммөт балаһыанньаны уонна корнхол саҥа көрүҥ буолан балаһыанньаҕа баар сыыһалары, итэҕэстэри эрдэттэн туоратан, учуоттаан, үөрэтэн, хатыламматын курдук дьаһаныахпытын наада эбит.
Аныгыскы спартакиада Ньурба улууһугар буолар. Күрэхтэһии балаһыанньатынан сүрүн көрүҥнэр хаалаллар. Манна күрэхтэспит хамаанда чилиэннэрэ үгүстэрэ хаалаллара буолуо, онон билиҥҥэттэн дьарыктанан, бэлэмнэнэ сылдьыахха наада.
Кыттыыны ылбыт бары бэтэрээн-спортсменнарга күрэхтэһиигэ ким хайдах бэлэмнээҕинэн, кыахтааҕынан кыттан, улууспут чиэһин көмүскээн күрэхтэспиккит иһин бэтэрээн Сэбиэтин аатыттан барҕа махталбын тиэрдэбин. Улуус салалтатыгар, чуолаан хамыыһыйа бэрэссэдээтэлигэр А.И. Комаровка, социальнай блок үлэһиттэригэр Д.М. Варвариковаҕа, Т.В. Федороваҕа, улуустааҕы спорткомитет үлэһиттэригэр, П.Х. Староватов аатынан кыраайы үөрэтэр музей дириэктэригэр Т.Н. Афанасьеваҕа уонна нэһилиэктэр бэтэрээннэрин Сэбиэтин бэрэссэдээтэллэригэр Р.П. Сортоеваҕа, Г.И. Николаеваҕа, О.К. Еремееваҕа, П.Д. Кырбасоваҕа, О.В. Трофимоваҕа, Т.М. Петроваҕа, М.Н. Былахыроваҕа, А.А. Николаеваҕа, Р.Н. Дмитриеваҕа, Л.И. Павловаҕа, М.М. Спиридоновка, Ф.А. Мандароваҕа, Е.С. Томскаяҕа спартакиада тэрээһинигэр актыыбынайдык кыттан, өйөөн көмөлөспүттэригэр өссө төгүл барҕа махтал тылларын ыытабын.
Спартакиада урут бииргэ күрэхтэспит доҕоттору, биир санаалаахтары кытта үөрэ-көтө кэпсэтиини, истиҥ алтыһыы үөрүүтүн, саҥа билсиһиилэри уонна элбэх умнуллубат дьоллоох түгэннэри бэлэхтээтэ.
Барыгытыгар үлэҕэ-хамнаска үрдүк ситиһиини, чэгиэн туругу, успуортка кыайыылары-хотуулары, элбэх үөрүүлээх түгэннэри, өрүү күүстээх, эрчимнээх буолууну, дьолу-соргуну баҕарабын.
Федор Николаев,
Бүлүү улууһун бэтэрээннэрин Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ.